30/4: KHÔNG THỂ CHỈ BUỒN HAY VUI

30/4: KHÔNG THỂ CHỈ BUỒN HAY VUI, CHÚNG TA PHẢI BẮT TAY DỰNG LẠI BỨC TRANH LỊCH SỬ
Đó phải là một bức tranh lịch sử vượt ra ngoài mọi định kiến chính trị, văn hoá, vùng miền, tôn giáo, sắc tộc. Ở đó chỉ có những giá trị khoa học tồn tại, với những dữ liệu thực tế và tinh thần phản biện lành mạnh.
Chiến tranh Việt Nam là thứ chúng ta không muốn lặp lại trong tương lai. Chỉ có học thật kỹ và thật nghiêm túc về nó thì may ra chúng ta mới tránh cho các thế hệ mai sau, và biết đâu, tránh cho chính chúng ta một cuộc chiến tranh nữa.
Việt Nam Cộng hoà cũng là một hiện tượng lịch sử cần phải nghiên cứu cẩn thận. Sau cuộc tổng tuyển cử năm 1946 thì Việt Nam Cộng hoà là thể nghiệm dân chủ thứ hai, và là thể nghiệm dân chủ dài nhất mà chúng ta có trong suốt mấy ngàn năm lịch sử. Phải học từ thể nghiệm dân chủ đó để xây dựng nền dân chủ trong tương lai.
Có nhiều công trình nghiên cứu đã được công bố, và hầu hết đều do các học giả nước ngoài tiến hành. Điều tôi khá ngạc nhiên là chúng ta không có một tổ chức độc lập nào làm cái việc thu thập dữ liệu, tài liệu và bảo tồn các chứng cứ lịch sử về thời kỳ này.
Lấy ví dụ về sách báo xuất bản dưới thời Việt Nam Cộng hoà. Hiện nay có ba nguồn: các thư viện do nhà nước quản lý (vốn rất khó tiếp cận với công chúng), các thư viện nước ngoài (khó không kém với người trong nước), và những người sưu tập sách ở Việt Nam.
Cả ba nguồn này đều khó tiếp cận với phần lớn mọi người. Sách cũ hiện được bán với giá hàng triệu đồng một cuốn, nằm rải rác trong tay nhiều người sưu tập. Muốn nghiên cứu những tài liệu này cũng không dễ.
Tôi thấy khó hiểu không phải vì nhà nước hiện nay không làm việc đó, nhà nước đương nhiên không làm, mặc dù đáng lẽ họ phải làm. Tôi thấy khó hiểu vì ngay cả những người cổ xuý cho Việt Nam Cộng hoà cũng không làm việc đó, chính xác là có làm nhưng chưa thành hệ thống và chưa có nỗ lực lớn nào, hoặc có mà tôi chưa từng nghe thấy.
Gần đây, nhóm Luật Khoa tìm được rất nhiều tài liệu về giai đoạn này từ tàng thư của Thư viện Quốc hội Mỹ, các tạp chí khoa học nước ngoài và tổ chức Ân xá Quốc tế, có thể giúp cung cấp những góc nhìn mới. Tuy vậy, lực bất tòng tâm, năng lực của chúng tôi không đủ để xử lý được nhiều dữ liệu một lúc.
Tôi muốn kết nối với những ai có lòng muốn làm hai việc: (i) thu thập, bảo tồn và hệ thống hoá sách báo, tài liệu thành một cơ sở dữ liệu chung; và (ii) nghiên cứu về miền Nam giai đoạn 1954-1975, nhất là các khía cạnh thể chế, pháp luật và văn hoá chính trị.
Chỉ khi nào hiểu được rõ ràng về lịch sử chúng ta mới có thể nói đến hoà hợp hoà giải, gác lại quá khứ, hướng tới tương lai. Bằng không, những mối thù hằn sẽ luôn còn đó mà cả hai bên đều mơ hồ về lịch sử của chính mình. Buồn hay vui, ủng hộ hay phản đối cũng cần dữ liệu lịch sử.
Vậy thì không có cách nào khác là phải kết nối và làm việc với nhau, cả người trong nước lẫn nước ngoài. Đã đến lúc cần một nỗ lực tập thể. Tôi sẽ rất vui nếu được là một phần của một nỗ lực như vậy.
Xin hãy chia sẻ thông điệp này tới những người có chung mối quan tâm. Cảm ơn bạn đã dành thời gian đọc bài này.
Trịnh Hữu Long

30 thoughts on “30/4: KHÔNG THỂ CHỈ BUỒN HAY VUI”

    • dạ, đang hành động đây ạ. Em xin phép bắt đầu từ Minh Mệnh trước. Dung thì chắc chắn say đắm Nguyễn Cao Kỳ rồi, anh yên tâm.

  • Thuy Dang Thi Kim says:

    Có thằng nào làm sai mà lại muốn người ta biết sự thật? Do đó bài viết này đối với bọn cường quyền cũng chỉ như đàn gảy tai trâu, hay giống như đang hát cho thằng điếc nó nghe vậy đó.

    • Nguyen Binh Nguyen says:

      Đâu phải viết cho tụi nó nghe, mà đây là viết cho đồng bào tôi nghe đấy chứ. Cái này tôi thấy chỗ ông Chu Hảo và chỗ Cà fe thứ bảy ông Dương Thụ nhiều tiềm năng. Vấn đề là cầ có người đứng đầu và một số kinh phí dùng vào các việc sưu tầm lưu trữ tài liệu ( chưa kể kinh phí nuôi người làm việc với gỉa thiết là tìm được những người tình nguyện).

  • Thuy Dang Thi Kim says:

    Ok! Cảm ơn bạn đã giải thích cho mình. Mình cũng hy vọng tâm ý rất sâu sắc của mọi người sớm thành hiện thực. Mình cũng mong ước như mọi người vậy.

  • Bui Thi Bich Lien says:

    Hình như thằng Mỹ là thằng điếc nhất và cường quyền nhất thì phải? Chao ôi, nó có bao nhiêu là bom các loại, rải xuống cứ gọi là người lẫn cây (Việt Nam) chết tuốt. Đến lính của nó giờ vẫn sống vật vã với hội chứng hậu chiến tranh. Thế mà nó cũng sản xuất ra bao nhiêu nghệ sỹ dương cầm, và trâu (rừng – bisons) nhà nó vẫn sống cả đàn để du khách khắp nơi mò đến xem. Vậy là sao ta????

  • Bui Thi Bich Lien says:

    Mà hình như thằng điếc cũng được ông giời bù lại một số phẩm chất nhất định (có thể vượt trội hơn thẳng lành) đấy. Tỉ như chuyện này này (tất nhiên người ta chỉ quan tâm đến thời trang khi người ta không bận oánh giết nhau, và thời trang cũng có lịch sử của riêng nó). Đấy là chưa kể đến chuyện điếc và khiếm thính có khi cũng khác nhau nữa nhé.

    https://trungtamkhiemthinh.org/…/NTK-Diego-Cortizas…/

  • Đây là hoài bảo đầy tâm huyết của huynh (xin gọi vậy cho dễ chuyệ trõ ) tuy đọc rồi vẫn hỏi huynh cho rõ : 1/ Dựng lại bức tranh lịch sử – như lời huynh nói – bằng p/p sưu tầm , hệ thống , phân tích , lượng giá môt cách khoa học ( khách quan ) – như vậy sao chỉ giới hạn tù 1946 và chỉ thu lượm sưu tập một phía VNCH ? Còn VNDCCH thì bõ đi đâu? – và TỪ 1930 KHI ĐCSVN hoat động đã là CỌC MỐC LICH SỬ KÉO DÀI CHO TƠI HIỆN TẠI – 2 / Phần nầy có thu thập tư liệu không? Néu có thì p/p khoa học để thu thâp ra sao ? – Bởi bên nào cũng tư xưng là DÂN CHỦ – do đó nghiên cứu Lich sử – nhất là huynh ” MUỐN DỰNG LICH SỬ” KHÁCH QUAN – Thì rõ là hoài bảo LỚN đó huynh ạ !

    • Trinh Huu Long says:

      Cảm ơn bác. Sách báo của VNDCCH thì luôn tiếp cận được trong các thư viện nhà nước, thậm chí rất nhiều số báo cũ đã được Thư viện Quốc gia số hoá và đăng trên mạng. Do đó, em không thấy có nhu cầu cần phải sưu tầm và bảo tồn.

      Hơn nữa, em không muốn quá tham vọng. Chỉ riêng việc thu thập sách báo của VNCH đã là rất tham vọng rồi. Tất nhiên đây chỉ là ý tưởng ban đầu. Em sẽ dần dần thảo luận với các thành viên xem nên làm như thế nào thì phù hợp.

  • Lam Kiều Lam says:

    Em biết thư viện Mỹ có rất nhiều sách về miền Nam VN & lịch sử VN, cả bằng tiếng Anh tác giả Mỹ , lẫn tiếng Việt do tác giả Việt viết . Em không rành học thuật . Nhưng anh Tien Nguyen có vẽ rành & thích nghiền cứu , lại là …ông mọt hay ngồi trầm thư viện 🙂

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

You may use these HTML tags and attributes:

<a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>